“Ký ức học trò đôi khi không đo bằng số năm ta gắn bó, mà đo bằng chiều sâu của những khoảnh khắc ta chạm vào lòng nhau.”
Có những người dành cả ba năm cấp ba để cùng viết nên một thanh xuân trọn vẹn. Nhưng cũng có những nhân duyên muộn mằn, chỉ gói gọn trong vỏn vẹn một năm học cuối cấp — như chuyến đi của chị Trần Thị Phương Thu (K52) tại mái trường THPT Nguyễn Xuân Ôn. Một năm — tưởng chừng chỉ là một cái chớp mắt, một thoáng ngơ ngác của kẻ “đến sau” giữa những câu chuyện cũ đã tròn đầy. Nhưng rồi, chính tình bạn chân thành, sự nâng đỡ của thầy cô và những câu nói đùa hồn nhiên tuổi trẻ đã biến một năm ngắn ngủi ấy thành ký ức trong trẻo suốt 26 năm qua.
Hãy cùng lắng đọc bài viết “Một năm ở Nguyễn Xuân Ôn” để trở về với những trang lưu bút nhuốm màu thời gian, với tiếng thầy dặn dò bên bục giảng, và cả những “nỗi oan” dễ thương của một thời áo trắng…
Tôi là học sinh Trường THPT Nguyễn Xuân Ôn, nhưng không đủ cả ba năm cấp ba như bao bạn bè khác. Mãi đến năm học 1999–2000, năm cuối cùng của Khóa 52, tôi mới xin chuyển về học ở ngôi trường mang tên cụ Nghè Nguyễn Xuân Ôn.
Ngày đầu bước vào lớp 12A7, tôi đã có một cảm giác rất lạ: Lớ ngớ và lạc lõng.
Các bạn trong lớp đã có với nhau biết bao nhiêu là chuyện cũ. Chuyện lớp 10 đi đâu, làm gì; lớp 11 có những kỷ niệm gì; cô giáo chủ nhiệm ngày ấy ra sao; rồi chuyện đứa này thích đứa kia, ai giận ai, ai thân với ai… Những câu chuyện nối nhau, còn tôi chỉ biết ngồi nghe, thỉnh thoảng mỉm cười, như một người đứng ngoài một cuốn phim đã chiếu được hai phần.
Những ngày đầu của tôi cứ thế trôi đi trong lặng lẽ.May mà có Hà – Ba Tê, một người bạn gần nhà, kéo tôi lại gần với lớp. Rồi chẳng biết từ lúc nào, tôi hòa nhập với 12A7. Những gương mặt xa lạ dần trở nên thân quen. Những câu chuyện tôi từng đứng ngoài, tôi cũng bắt đầu có phần trong đó. 12A7, từ lúc nào, đã thân quen như thể tôi và các bạn đã cùng nhau bỡ ngỡ bước vào lớp 10.
Ngày ấy, thầy Hồng – giáo viên Địa lý – là thầy chủ nhiệm. Chúng tôi học Văn với thầy Tố. Tôi vẫn nhớ mãi câu nói rất riêng của thầy Tố mỗi khi nhắc một bạn nào đó không chú ý nghe giảng:
“Đầu to như cái sọt mà ngơ rứa em hầy!”
Giọng thầy nhẹ thôi, mà câu nói cứ ở lại. Hai mươi sáu năm rồi, tôi vẫn nhớ. Tôi học khối C, nhưng môn Địa lý thì… cực kỳ kém. Lớp 10 tổng kết hình như chỉ được 5,5 điểm, lớp 11 đâu đó 6,5 điểm. Vậy mà chẳng hiểu sao khi về 12A7, tôi lại được tham gia thi học sinh giỏi môn Địa lý của trường. Tôi không còn nhớ ngày ấy mình tự đăng ký hay được thầy ưu ái cho đi thi nữa. Chỉ nhớ rằng, điều bất ngờ đã xảy ra. Tôi đậu, hình như còn là thủ khoa. Rồi tôi được chọn vào đội tuyển học sinh giỏi tỉnh của trường và may mắn có được một giải Khuyến khích. Đến sau này, khi đã đi qua nhiều năm tháng, tôi mới hiểu: Đôi khi một người thầy không chỉ truyền cho học trò kiến thức, mà còn truyền cho các em niềm tin vào chính mình.
Nhưng tuổi học trò của tôi ở Nguyễn Xuân Ôn còn có một “nỗi oan” mà đến giờ nghĩ lại vẫn thấy cay… nhất là ông bạn tên Kim. Chẳng hiểu từ đâu, ông bạn ấy loan tin: “Con nớ là Thu cổ, khó tính.” Rồi hình như thấy thế vẫn chưa đủ, ông ấy còn bồi thêm một câu rất… chí mạng: “Cấm sờ hiện vật!”
Mà khổ, tôi ngày ấy vốn chẳng thích đùa, lại ít cười. Thế là vô tình tôi càng làm cho lời đồn của ông bạn kia trở nên có vẻ… đúng. Vậy là cả một tuổi học trò của tôi cứ lặng lẽ trôi qua. Chẳng có ai ho he, chẳng có biểu hiện tình ý gì. Cho đến gần cuối năm học. Cuốn lưu bút chuyền tay nhau. Những dòng chữ viết vội trước ngày thi Đại học. Những lời chúc, những lời chưa kịp nói. Và giữa những trang lưu bút ấy, tôi bỗng lờ mờ nhận ra rằng, hóa ra mình cũng có một chút gì đó trong ký ức của lớp 12A7. Có dòng lưu bút rụt rè gửi lại:
Em đi lửa cháy trong bao mắt,
Anh đứng thành tro em biết không?
Thế mà lại đẹp! Cũng đã 26 năm, vẫn còn đó, trong veo…
Trần Thị Phương Thu
Cựu học sinh khóa 52 (1997-2000)
