Edward Teller (cha đẻ của bom nhiệt hạch) từng nói “Khoa học của hôm nay là công nghệ của ngày mai”. Dưới sự chỉ đạo của TS -NGUT Phan Trọng Đông, sáng 16/3/2026, thầy giáo Nguyễn Việt Hưng đã phát động cuộc thi thiết kế sản phẩm STEM với chủ đề “Khơi nguồn năng lượng – Kiến tạo sự sống”. Chung kết vào chiều 26/3 trong không khí đầy hào hứng, thu hút sự tham gia của đông đảo học sinh cùng sự quan tâm, cổ vũ của lãnh đạo trường và các thầy cô giáo. Ngày hội STEM là một trong những hoạt động chuyên môn quan trọng của trường THPT Nguyễn Xuân Ôn nhằm tạo sân chơi trải nghiệm sáng tạo cho học sinh – khơi dậy niềm đam mê khoa học
“Khơi nguồn năng lượng” đơn giản như khi các em tận dụng ánh sáng mặt trời để thắp sáng một góc học tập, hay tái tạo những viên pin, những bình ắc quy tưởng chừng như phải vứt bỏ; hay chỉ là biết sử dụng sức gió, sức nước để làm cho một đồ chơi, một thiết bị hoạt độngv…
“Kiến tạo sự sống” có thể là khi các em ứng dụng công nghệ để thiết kế hệ thống tưới cây thông minh, lọc nước sạch, tạo ra những sản phẩm hữu cơ hay những thiết kế 3D nhân vật hoạt hình để dựng những những video phim ý nghĩa, những mô hình thiết kế nội ngoại thất vv…
Trong thế giới STEM, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Tin học, Công nghệ, Toán học không không chỉ là những định luật, những tính chất, những dòng lệnh khô khan mà nó trở thành “linh hồn” của mọi chuyển động, nó thành những mô hình sáng tạo, những sản phẩm thực tiễn gắn liền với đời sống, nơi học sinh được tự tay khám phá, thử nghiệm và kiến tạo nên tri thức của chính mình.
Nếu hỏi rằng: “Đâu là ngôn ngữ của vũ trụ?”, chúng tôi sẽ không ngần ngại trả lời: Đó chính là Vật lý
Chúng ta không chỉ học về định luật Bernoulli trên bảng đen, chúng ta chế tạo ra những mô hình cánh máy bay để hiểu tại sao khối kim loại hàng trăm tấn có thể bay liệng trên bầu trời. Chúng ta biết trực tiếp lắp ráp những hệ thống năng lượng mặt trời để thắp sáng
Trong STEM, sai số là một món quà, khi một con robot bạn chế tạo không chạy đúng quỹ đạo do ma sát, hay một cây cầu tăm tre đổ sụp vì trọng tâm bị lệch, đó chính là lúc tư duy kỹ thuật được đánh thức.
Vật lý trong STEM rèn luyện cho chúng ta một đôi mắt nhìn mọi vật bằng tư duy hệ thống. Nhìn vào một tòa nhà chọc trời, ta thấy sự cân bằng của các lực. Nhìn vào một chiếc điện thoại thông minh, ta thấy sự kỳ diệu của sóng điện từ và bán dẫn vv…
Ngày hội STEM cũng làm Sinh học – Công nghệ “nở hoa” trong đời sống.
Từ kiến thức sắc tố thực vật, học sinh chiết xuất màu tự nhiên để tạo nên xôi ngũ sắc, thạch ngũ sắc – vừa an toàn vừa giàu tính khoa học. Quá trình này đòi hỏi hiểu biết về pH, nhiệt độ, thẩm thấu và trạng thái vật chất.
Trong Công nghệ, học sinh thực hành làm siro, mứt (bảo quản bằng đường), muối chua (lên men lactic), sấy khô nông sản và chế biến bánh truyền thống – hiện đại. Mỗi sản phẩm là sự kết hợp giữa khoa học, kỹ thuật và thẩm mỹ. Những mâm xôi ngũ sắc, những đĩa thạch đẹp mắt và an toàn, những đĩa bánh kết hợp giữa truyền thống và hiện đại. Những sản phẩm này đòi hỏi sự chính xác về kỷ thuật, về tỷ lệ cũng như sự khéo léo, tư duy thẩm mỹ của học sinh
Sáng tạo – Trái tim của STEM Tin học
Nếu Vật lý giúp ta hiểu thế giới vận hành ra sao, thì Tin học giúp ta tái hiện và sáng tạo nên những “thế giới mới”. Từ việc thiết kế nhân vật, xây dựng kịch bản, xử lý âm thanh cho những video phim, video quảng cáo ngắn, đến những hành động của Robot, mỗi bước đều là một hành trình sáng tạo, đó không chỉ là sản phẩm học tập, mà là kết tinh của trí tưởng tượng, tư duy logic và cảm xúc.
Trong thời gian tới, hoạt động STEM Tin học của nhà trường hứa hẹn sẽ tiếp tục với lĩnh vực lập trình và điều khiển robot – nơi những dòng code không chỉ nằm trên màn hình, mà còn “sống dậy” trong từng chuyển động thực tế. Đó sẽ là nơi để học sinh thử sức với tư duy logic, khả năng sáng tạo và tinh thần làm chủ công nghệ ở một tầm cao mới.
STEM hay khám phá khoa học không chỉ dành cho những thiên tài mà nó dành cho bất cứ ai mang trong mình sự tò mò ham hiểu biết và muốn tìm hiểu thế giới quanh mình. Hãy để tri thức STEM là nền tảng, tư duy khoa học là kim chỉ nam, và sự sáng tạo của bạn là động lực để đưa chúng ta tiến về phía trước.
Có thể từ những lần được sai, được sửa, được thử, được làm lại để tạo ra sản phẩm nhỏ hôm nay và từ những dòng code, những hoạch định ngày mai, những kỹ sư, nhà sáng tạo tương lai sẽ được hình thành – sẵn sàng bước ra thế giới và tạo nên những điều lớn lao.
Một số hình ảnh về sản phẩm của học sinh trong ngày hội STEM trường THPT Nguyễn Xuân Ôn
